गझल आणि सुबोधता - आग्रह की दुराग्रह
Posted by मिलिंद फणसे on Monday, 16 April 2007गझला लिहिण्याचा प्रयत्न सुरू केल्यापासून ह्या विषयावर बराच काळ विचार केल्
इतकेच मला जातांना सरणावर कळले होते
मरणाने केली सुटका जगण्याने छळले होते
गझलमंत्र
गझला लिहिण्याचा प्रयत्न सुरू केल्यापासून ह्या विषयावर बराच काळ विचार केल्
सुरेश भट
चंद्र आता मावळाया लागला
प्राण माझाही ढळाया लागला
काय तो वेडा इथेही बोलला?
हा शहाणाही चळाया लागला
ओठ ओठांना सतावू लागले
श्वास गालाला छळाया लागला
माझ्या 'केवढे छान दिवस होते ते'या रचनेवर श्री. हेमंत पुणेकरांचे काही प्रतिसाद आल्यानंतर माझे व त्यांचे एक दोनदा दूरध्वनीवर संभाषण झाले. त्यात असे ठरले की त्यांनी त्यांची एक गुजराती गझल अर्थासहीत या संकेतस्थळावर लेखस्वरुपात प्रकाशीत करायची किंवा ती मला पाठवायची. त्याप्रमाणे तयंनी ती मला निरोपातून पाठवली. मी पहिल्यांदाच एक गुजराती गझल वाचली. मला त्यातील तीन ते चार शेर आवडले. हेमंतरावांनी मला त्याचे चक्क भाषांतर करायला सांगीतले. मी वृत्त तेच ठेवून अनुवादाचा प्रयत्न केलेला आहे.
गझल हा प्रकार वगळून कविता करणा-यांची एकूणच संख्या पैशाला पासरी आहे.
गझल सुचण्याच्या प्रक्रियेचे निकष!
आशयाचा अंदाज बांधता न येणे - गझलेचे प्रमुख वैशिष्ट्य!
मराठी गझलेसाठी संकेतांचा वापर
गझल आणि गझलियत याविषयी सर्वांकडूनच चर्चा अपेक्षित आहे.